KATEDRA
W. MARII MAGDALENY

 Wrocaw

* 21.09.2020 rok *

free simple website templates

a

a

W dniu 21-09-2020 r. Zwizek Emerytw Rencistw i Inwalidw ze Stargardu w czasie swojej 7-io dniowej wycieczki zwiedza
KATEDR W. MARII MAGDALENY we Wrocawiu.
Jest to pierwszy koci w tym miejscu powsta ju pod koniec XI wieku. Do rangi parafialnego zosta wyniesiony przez biskupa wrocawskiego Wawrzyca po przekazaniu 1 maja 1226 dominikanom kocioa w. Wojciecha – pierwszego kocioa parafialnego lokacyjnego miasta. Wedug niektrych rde zamiast starszego kocioa wzniesiono wwczas od podstaw romask wityni pod wezwaniem w. Andrzeja Apostoa i w. Marii Magdaleny i ukoczono j w 1232, jednak ju w czasie najazdu mongolskiego w 1241 ulega ona zniszczeniu. Kolejny koci, zapewne w romasko-gotyckim stylu przejciowym, powsta w latach 1242–1248. Po poarze z 8 maja 1342 zdecydowano si zbudowa nowy, wikszy, pnogotycki ju koci wykorzystujcy wiele starszych fragmentw, ktry powsta w latach 1342–1362 i poza grnymi kondygnacjami wie uzyska wspczesny ksztat.
Bazylikowy koci bez transeptu posiada szecioprzsow naw oraz prosto zamknite prezbiterium bez obejcia. Od pnocy przylega do prezbiterium dwukondygnacyjna zakrystia. Nawy sklepione s krzyowo-ebrowo, prezbiterium gwiadzicie, a przeduone nawy boczne przy nim – trjdzielnie. ki przyporowe znajduj si wysoko, ponad dachami naw bocznych. Oglny ksztat architektoniczny kocioa jest zapewne echem ukoczonej w tym okresie katedry, zwaszcza za szersze przsa wzniesionego przez mistrza Pieszk prezbiterium, przypominajce centralne przso katedry. Koci ma czn dugo 62,8 m, za jego szeroko wynosi 32,1 m przy wysokoci murw nawy gwnej 22,9 m, a bocznych – 9,4 m.
W XV w. ukoczono wiee; w 1459 po raz pierwszy wzmiankowano Mostek Czarownic (Pokutnic) czcy je na wysokoci ostatniej kondygnacji, za w 1481 ukoczono pokryte blach oowian stokowe hemy. Ju 1 wrzenia 1358 zawieszono pierwszy dzwon, a od 1386 w wiey poudniowej znajdowa si odlany przez Michaela Wildego Dzwon Grzesznika – najwikszy dzwon lska o obwodzie 6,30 m. i wysokoci wewntrz 1,80 m. Do jego rozkoysania potrzeba byo 37 sekund, uywany by przy najwikszych witach. W portalu gwnym umieszczono wykonan w 1440 rzeb przedstawiajc patronk kocioa, za w 1447 kolejn – przedstawienie Chrystusa i Marii. W XV i XVI w. wzniesiono otaczajce koci kaplice, w 1546 przeniesiono tu romaski portal gwny z wyburzonego kocioa opackiego na Obinie i wmurowano w elewacj poudniow. Koci posiada w 1512 16 kaplic i 58 otarzy.
23 padziernika (wedug innych rde 23 kwietnia) 1523 Johannes Heß wygosi w kociele Marii Magdaleny pierwsze na lsku kazanie ewangelickie i mimo sprzeciwu kapituy katedralnej wkrtce zosta jego proboszczem. Odtd bdcy wasnoci rady miejskiej koci by wityni protestanck. Po katastrofie budowlanej, ktra dotkna hem wiey kocioa w. Elbiety, ze wzgldw bezpieczestwa usunito w 1533 nadwtlony hem z wiey poudniowej, a 1564 z pnocnej. W latach 1564–1581 wzniesiono nowe pokryte miedzi hemy o formach renesansowych. W pnocnej wiey zawieszono dwa nowe dzwony, ktre nazwano Tureckimi, gdy powstay w okresie najwikszych obaw przed inwazj Imperium Osmaskiego. Elewacje kocioa otynkowano, za dachy naw bocznych podniesiono ponad poziom kw przyporowych, gdy wbudowano tam empory, co znacznie zmniejszyo dopyw wiata do wntrza. W latach 1722–1724 zbudowano w przle pomidzy wieami wedug projektu Georga Urbansky’ego nowy prospekt organowy.
23 marca 1887 podczas obchodw 90. urodzin cesarza Wilhelma I zapalia si od fajerwerkw pnocna wiea. Jej hem, a wraz z nimi Dzwony Tureckie, ulegy zniszczeniu. Rozwaano przywrcenie zniszczonej wiey form gotyckich, ostatecznie pod presj opinii publicznej w latach 1890–1892 odtworzono j w dawnym ksztacie pod kierunkiem Karla Lüdeckego i R. Plüddemanna. Jednoczenie jednak regotycyzowano wntrze kocioa, zastpujc prospekt organowy nowym, a w 1909 skuto renesansowe tynki sgraffitowe z elewacji.
W ostatnich dniach II wojny wiatowej koci straci w poarze hemy wie i dach nawy, jednak mury zachoway si w stosunkowo dobrym stanie. 17 maja 1945 wybuch (prawdopodobnie miny) rozerwa wie poudniow – jej pnocna poowa runa, niszczc rwnie mostek midzy wieami, cian szczytow i portal gwny (zachodni) kocioa wraz z cennymi rzebami. Zniszczone zostay sklepienia, a take zabytkowy Dzwon Grzesznika. Romaski Portal Obiski przetrwa bez uszkodze.



a

a

Copyright (c) PZERI Stargard 2020 /tadeuszpl/